Xin việc lương thấp nhưng phỏng vấn ‘cồng kềnh’
Xin việc lương thấp nhưng phỏng vấn ‘cồng kềnh’: Khi sự đầu tư và kỳ vọng lệch pha
Thị trường lao động luôn ẩn chứa những câu chuyện dở khóc dở cười, và một trong những nghịch lý phổ biến nhất hiện nay chính là việc ứng tuyển vào một vị trí có mức lương khiêm tốn nhưng lại phải trải qua một quy trình phỏng vấn phức tạp, rườm rà và kéo dài. Đây không chỉ là nỗi ám ảnh của nhiều ứng viên mà còn là một “red flag” báo hiệu những vấn đề tiềm ẩn trong văn hóa và cách vận hành của doanh nghiệp.
Dấu hiệu của một quy trình tuyển dụng “cồng kềnh” bất hợp lý
Không khó để nhận ra một quy trình tuyển dụng đang đòi hỏi quá nhiều so với những gì nó mang lại. Dưới đây là một vài dấu hiệu tiêu biểu:
Nhiều vòng phỏng vấn cho vị trí cấp thấp: Một vị trí nhân viên entry-level hoặc thực tập sinh nhưng lại yêu cầu ứng viên trải qua 3-4, thậm chí 5 vòng phỏng vấn với đủ các cấp từ HR, trưởng nhóm, trưởng phòng cho đến cả giám đốc. Mỗi vòng cách nhau hàng tuần lễ, khiến quá trình kéo dài cả tháng trời.
Bài test/bài tập về nhà (take-home task) quá sức: Yêu cầu ứng viên thực hiện một dự án nhỏ, một bản kế hoạch chi tiết, hoặc thiết kế một sản phẩm hoàn chỉnh chỉ để “thử năng lực”. Những bài tập này thường tốn từ vài giờ đến vài ngày công sức, tương đương với công việc của một nhân viên chính thức nhưng không được trả lương.
Phỏng vấn hội đồng cho vị trí không quan trọng: Ứng viên phải đối mặt với một hội đồng 4-5 người phỏng vấn cùng lúc cho một vị trí chuyên viên bình thường, tạo ra một áp lực không cần thiết và cho thấy sự thiếu hiệu quả trong việc phân công nhiệm vụ tuyển dụng.
Thông tin mập mờ, phản hồi chậm trễ: Nhà tuyển dụng không cung cấp lộ trình phỏng vấn rõ ràng, và sau mỗi vòng, ứng viên lại phải chờ đợi trong vô vọng để nhận được kết quả.
Vì sao “lương bèo” lại đòi hỏi “quy trình khủng”?
Nghịch lý này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan từ phía nhà tuyển dụng.
Sự thiếu chuyên nghiệp của bộ phận tuyển dụng
Nhiều công ty, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, không có một bộ phận nhân sự được đào tạo bài bản. Họ có xu hướng sao chép máy móc quy trình tuyển dụng của các tập đoàn lớn mà không xem xét đến tính phù hợp với quy mô, văn hóa và tính chất vị trí đang tuyển. Họ cho rằng một quy trình phức tạp sẽ thể hiện sự chuyên nghiệp và giúp họ “sàng lọc” được ứng viên tốt nhất, nhưng thực tế lại phản tác dụng.
Cố gắng “vớt vát” giá trị cho vị trí
Khi một công ty không thể đưa ra một mức lương cạnh tranh, họ có thể cố gắng bù đắp bằng cách làm cho quy trình tuyển dụng trở nên “nguy hiểm” hơn. Họ muốn tạo ra cảm giác rằng đây là một vị trí rất quan trọng, rất khó để có được, từ đó khiến ứng viên cảm thấy “may mắn” khi được nhận và chấp nhận mức lương thấp. Đôi khi, sự rõ ràng và minh bạch lại là thứ được đánh giá cao hơn. Không phải công ty nào cũng cần một quy trình phức tạp như Google, cũng như không phải ai cũng muốn sự rườm rà, đôi khi sự rõ ràng và minh bạch như ở Betvip lại là điều được đánh giá cao.
Văn hóa công ty quan liêu, cứng nhắc
Một quy trình tuyển dụng cồng kềnh thường là tấm gương phản chiếu văn hóa của chính công ty đó. Nó cho thấy một môi trường làm việc có thể rất quan liêu, mọi quyết định đều chậm chạp, phải thông qua nhiều cấp xét duyệt và thiếu sự linh hoạt. Những gì bạn trải qua khi phỏng vấn rất có thể là những gì bạn sẽ đối mặt hàng ngày khi làm việc tại đây.
Hậu quả cho cả ứng viên và nhà tuyển dụng
Quy trình tuyển dụng không tương xứng này gây tổn thất cho cả hai bên. Về phía ứng viên, họ lãng phí thời gian, công sức và cảm thấy bị thiếu tôn trọng. Nhiều người có năng lực sẽ chủ động rút lui vì họ có nhiều lựa chọn khác tốt hơn. Thay vì đầu tư tâm huyết vào một quy trình vô lý, họ có thể dành thời gian đó cho những cơ hội xứng đáng hơn, hoặc thậm chí là giải trí trên các nền tảng trực tuyến như Betvip để giải tỏa căng thẳng. Về phía nhà tuyển dụng, họ không chỉ đánh mất những ứng viên tiềm năng mà còn tự làm xấu đi thương hiệu tuyển dụng của mình. Cuối cùng, họ có thể chỉ tuyển được những người đang quá cần việc và sẵn sàng chấp nhận mọi điều kiện, thay vì những người thực sự phù hợp và có thể đóng góp lâu dài cho công ty.
Ứng viên nên làm gì khi gặp phải tình huống này?
Nếu bạn rơi vào hoàn cảnh này, hãy bình tĩnh và xem xét một cách lý trí.
Đánh giá lại giá trị bản thân và thời gian
Hãy tự hỏi: “Vị trí này có thực sự xứng đáng với công sức mình đang bỏ ra không?”. Thời gian của bạn là vàng bạc, đừng lãng phí nó vào một nơi không biết trân trọng bạn ngay từ đầu.
Hỏi thẳng về quy trình
Ngay từ vòng đầu tiên, bạn hoàn toàn có quyền hỏi nhà tuyển dụng về lộ trình các vòng phỏng vấn tiếp theo và thời gian dự kiến. Một câu trả lời rõ ràng cho thấy sự chuyên nghiệp, ngược lại, sự ấp úng hoặc mập mờ là một dấu hiệu đáng ngờ.
Đặt ra giới hạn cho bản thân
Với các bài tập về nhà, hãy tự đặt ra một giới hạn thời gian hợp lý. Nếu yêu cầu của nhà tuyển dụng vượt quá giới hạn đó, hãy cân nhắc trao đổi lại hoặc lịch sự từ chối.
Xem đó là một “red flag”
Hãy nhớ rằng, phỏng vấn là một quá trình hai chiều. Bạn đang tìm hiểu công ty và công ty cũng đang tìm hiểu bạn. Một quy trình tuyển dụng rườm rà, thiếu tôn trọng là một lá cờ đỏ rất lớn về văn hóa công ty sau này.
Đừng ngần ngại từ chối
Rút khỏi quy trình tuyển dụng không phải là thất bại, đó là một lựa chọn thông minh để bảo vệ giá trị và thời gian của chính mình.
Lời kết
Một quy trình tuyển dụng hiệu quả phải cân bằng giữa việc đánh giá năng lực ứng viên và tôn trọng thời gian của họ, đồng thời phải tương xứng với tính chất và phúc lợi của vị trí. Khi phải đối mặt với một công việc lương thấp nhưng phỏng vấn “cồng kềnh”, đó là lúc bạn nên lùi lại một bước và đánh giá xem liệu sự đầu tư của mình có đang đặt đúng chỗ hay không. Lựa chọn một công ty biết tôn trọng bạn ngay từ khâu tuyển dụng chính là bước đi đầu tiên cho một sự nghiệp bền vững.
